Jeśli osoba prowadząca działalność gospodarczą podejmie pracę na umowę o pracę (lub odwrotnie – jeśli osoba zatrudniona na umowę o pracę, otworzy działalność gospodarczą) – zachodzi tak zwany zbieg tytułów do ubezpieczenia.

Zarówno umowa o pracę, jak i prowadzenie działalności gospodarczej są tytułami do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.

Rozstrzygając zbieg tytułów należy pamiętać, że składki z umowy o pracę są obowiązkowe ZAWSZE – nie da się ze stosunku pracy nie opłacać składek społecznych.

Ze składkami z działalności gospodarczej jest inaczej.

Jeśli z umowy o pracę osiągamy wynagrodzenie w wysokości minimum minimalnego wynagrodzenia  – z działalności gospodarczej obowiązkowo musimy podlegać wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przedsiębiorca może – na własny wniosek – zgłosić się do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych również z działalności – jednak należy pamiętać, że nie obejmuje to ubezpieczenia chorobowego.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z działalności jest możliwe tylko przy obowiązkowych ubezpieczeniach społecznych.

Zatem niemożliwą będzie sytuacja, gdy mając umowę o pracę na pełny etat będziemy podlegać ubezpieczeniu chorobowemu z działalności – a tym samym będziemy otrzymywać zasiłek chorobowy / opiekuńczy / macierzyński z obydwu tytułów.

Sytuacja taka nastąpi wyłącznie wtedy, gdy z umowy o pracę otrzymywać będziemy wynagrodzenie niższe niż minimalne – wtedy z obydwu tytułów należy opłacać obowiązkowe składki społeczne i (pod warunkiem zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z działalności) – będziemy mieć prawo do zasiłków z obu tytułów.

Tak więc przy rozstrzyganiu zbiegu umowy o pracę i działalności najważniejsza jest wysokość wynagrodzenia zagwarantowana w umowie o pracę.

I tutaj ważna uwaga – jeśli zawieramy umowę o pracę na pełny etat (wynagrodzenie nie może być wtedy niższe niż minimalne wynagrodzenie) – wyrejestrowanie z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z działalności należy zrobić od pierwszego dnia zatrudnienia. Z tym właśnie dniem należy zrobić ZWUA ze wszystkich składek oraz ZZA (zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego).

Jeśli jednak zawieramy umowę o pracę w niepełnym etacie – są dwie opcje.

1. Jeśli w umowie o pracę mamy zagwarantowane (wpisane) wynagrodzenie nie niższe niż minimalne wynagrodzenie dla pełnego etatu – zmianę schematu ubezpieczeń z działalności robimy od dnia zawarcia umowy (tak jak w przypadku umowy na pełen etat).
2. Jeśli jednak w umowie o pracę mamy zagwarantowane wynagrodzenie niższe niż minimalne, a kwotę tą mamy osiągnąć poprzez na przykład premię, nadgodziny, dodatki funkcyjne – to o zbiegu tytułów ubezpieczeń decyduje faktyczna kwota wypłaconego w danym miesiącu wynagrodzenia.

Jeśli za dany miesiąc osoba ta zarobi (po zsumowaniu wszystkich składników wynagrodzenia) minimalne wynagrodzenie – należy dokonać wyrejestrowania ze składek społecznych.

Ale z jaką datą?

W takiej sytuacji w każdym miesiącu zatrudnienia należy sprawdzać, czy osiągnięte wynagrodzenie wyniosło minimum minimalne wynagrodzenie. Jeśli w pierwszym miesiącu zatrudnienia (z powodu zawarcia umowy w trakcie miesiąca) wynagrodzenie to było niższe niż minimalne– przerejestrowania należy dokonać od następnego miesiąca (zakładając, że za pełny miesiąc osoba ta otrzyma wynagrodzenie minimalne lub wyższe).

W sytuacji takiej ważna jest również data wypłaty wynagrodzenia.

Jeśli wynagrodzenie wypłacane będzie 10-tego dnia następnego miesiąca, to ze składek społecznych z działalności jesteśmy zwolnieni dopiero od miesiąca wypłaty wynagrodzenia.

Jeśli w którymś z miesięcy zatrudnienia podstawa wymiaru składek społecznych z umowy o pracę wyniesie mniej niż minimalne wynagrodzenie  wystąpi obowiązek opłacenia składek społecznych również z działalności.

Podsumowując:

• Jeśli z zawartej przez nas umowy o pracę otrzymujemy wynagrodzenie niższe od minimalnego wynagrodzenia – z działalności nadal opłacamy wszystkie składki.
• Jeśli zawrzemy umowę o pracę na pełny etat – od pierwszego dnia zatrudnienia,
  z działalności obowiązkowa jest tylko składka zdrowotna (należy dokonać przerejestrowań)
• Jeśli zawrzemy umowę o pracę na niepełny etat, a w umowie o pracę mamy wpisane wynagrodzenie w wysokości minimalnego wynagrodzenia dla pełnego etatu lub więcej – zwolnienie ze składek społecznych z działalności przysługuje od pierwszego dnia zatrudnienia.

Jeśli zawrzemy umowę o pracę na niepełny etat, w której nie wpisano stałego wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia – o zwolnieniu ze składek społecznych z działalności decyduje faktyczna kwota (bez uzupełniania do pełnego miesiąca) i data (miesiąc) wypłaty wynagrodzenia.